Süni intellekt bəşəriyyəti məhv edə bilərmi? – Alimlərdən qorxulu ssenarilər

Süni intellektin sürətli inkişafı onun bəşəriyyət üçün yarada biləcəyi təhlükələrlə bağlı müzakirələri gücləndirib. Bəzi tədqiqatçılar gələcəkdə nəzarətdən çıxan süni intellekt sistemlərinin insanlığın mövcudluğunu təhdid edə biləcəyini bildirirlər.

Denmedia.az Haberler.com-a istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislər süni intellektin yaxın 10 il ərzində ciddi təhlükəyə çevrilə biləcəyi ehtimalını müzakirə edirlər. Lakin bu fikirlə razılaşmayan alimlər də var. Onların fikrincə, əsas təhlükə süni intellektin müstəqil fəaliyyətindən deyil, insanların bu texnologiyadan bir-birinə qarşı istifadə etməsindən qaynaqlana bilər.

Elektrik şəbəkələri, internet və rabitə sistemləri hədəfə çevrilə bilər

Mütəxəssislərin nəzərdən keçirdiyi ssenarilərdən birinə əsasən, nəzarətdən çıxan süni intellekt enerji şəbəkələri, internet infrastrukturu və rabitə sistemlərinə müdaxilə edə bilər. Bu isə elektrik enerjisinin verilişində, internet bağlantısında və digər əsas xidmətlərdə ciddi fasilələrə səbəb ola bilər.

Daha təhlükəli ssenarilərdə nüvə obyektləri kimi strateji infrastrukturların da risk altında qala biləcəyi ehtimal edilir.

Süni intellekt özünü təkmilləşdirərək insan nəzarətindən çıxa bilərmi?

“AI 2027” adlı tədqiqatda süni intellektin çoxsaylı robotlar və iqtisadi resurslar üzərində nəzarəti ələ keçirməsi ehtimalı müzakirə olunur.

Bu ssenariyə görə, insan maraqları ilə uzlaşmayan məqsədlərə malik süni intellekt sistemi öz hədəflərinə çatmaq üçün insanları maneə kimi görə bilər.

İsveçli filosof Nik Bostromun məşhur “kağız sancaqlarının maksimum istehsalı” düşüncə təcrübəsi də bu təhlükəni izah edir. Bu fərziyyəyə əsasən, yalnız mümkün qədər çox kağız sancağı istehsal etmək üçün proqramlaşdırılmış süni intellekt qarşıya qoyulan məqsədə çatmaq naminə dünyanın bütün resurslarından istifadə etməyə çalışa bilər.

Əsas təhlükə süni intellektdən insanların necə istifadə etməsidir

Alim Qari Markus hesab edir ki, süni intellektin insanlara zərər verməsi ehtimalı tamamilə nəzərdən qaçırılmamalıdır. Bununla belə, onun fikrincə, daha real təhlükələrdən biri bu texnologiyanın insanlar tərəfindən kiberhücumlar, dələduzluq və digər zərərli fəaliyyətlər üçün istifadə edilməsidir.

OpenAI, Anthropic və Meta kimi şirkətlər inkişaf etmiş süni intellekt sistemlərinin təhlükəsizliyi istiqamətində araşdırmalar aparırlar.

Mütəxəssislər süni intellektin inkişafı ilə yanaşı, təhlükəsizlik sınaqlarının artırılmasının və beynəlxalq qaydaların hazırlanmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Süni intellektin gələcəkdə bəşəriyyət üçün böyük fürsətə, yoxsa ciddi təhlükəyə çevriləcəyi ilə bağlı müzakirələr isə davam edir.