ÜST-dən qorxulu hesabat: təhlükəli qidalar dünyanı necə təhdid edir?
saida
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yeni hesabatına görə, təhlükəsiz olmayan qidalar hər il dünyada təxminən 866 milyon xəstəlik halına və 1,5 milyon ölümə səbəb olur.
Hesabatda ən böyük risk qrupunun 5 yaşdan kiçik uşaqlar olduğu vurğulanıb. ÜST-nin məlumatına görə, bu yaş qrupunda olan uşaqlar təhlükəsiz olmayan qidalardan xəstələnmə baxımından daha böyük risk altındadır. Onlar dünya əhalisinin cəmi 9 faizini təşkil etsələr də, qida mənşəli xəstəlik hallarının təxminən üçdəbirinə məruz qalırlar.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, çirklənmiş və düzgün saxlanılmayan qidalar xüsusilə ishal xəstəlikləri, zəhərlənmələr, bağırsaq infeksiyaları və daha ağır hallarda ölüm riski yarada bilər. ÜST həmçinin qidada olan qurğuşun və metilcivə kimi kimyəvi maddələrin uşaqların inkişaf edən beyninə zərər verə və uzunmüddətli nevroloji problemlərə səbəb ola biləcəyini qeyd edir.
Hesabatda bildirilir ki, bu xəstəliklərin böyük bir hissəsinin qarşısını almaq mümkündür. Bunun üçün təmiz su, sanitariya, gigiyena qaydaları, qidanın düzgün bişirilməsi, pasterizasiya və risk qrupunda olan şəxslərin səhiyyə xidmətlərinə çıxışı mühüm rol oynayır.
ÜST-yə görə, qida mənşəli xəstəlik yükü 2000-ci ildən bəri azalsa da, regionlar arasında ciddi fərqlər qalır. Ən böyük yük Afrika və Cənub-Şərqi Asiya regionlarının üzərinə düşür.
Qida təhlükəsizliyi təkcə mətbəx problemi deyil, həm də ictimai sağlamlıq məsələsidir. Ət, süd məhsulları, yumurta, dəniz məhsulları və hazır yeməklər düzgün saxlanılmadıqda və ya kifayət qədər bişirilmədikdə ciddi risk yarada bilər. Xüsusilə uşaqlar, yaşlılar, hamilələr və immun sistemi zəif olan şəxslər bu baxımdan daha həssas hesab olunur.
