Yüksək IQ niyə depressiya ilə əlaqələndirilir?

Yüksək intellekt səviyyəsi hər zaman həyatda daha asan yol demək deyil. Psixoloqların fikrincə, çox yüksək IQ-ya malik insanlar tez-tez təcrid hissi, intellektual stimul çatışmazlığı və münasibətlərdə çətinliklərlə qarşılaşa bilirlər. Bu barədə YourTango nəşri yazır.

Klinik psixoloq Anjelika Şilz bildirir ki, çox yüksək IQ müəyyən mənada neyrodivergensiya forması kimi də qiymətləndirilə bilər. Onun sözlərinə görə, bu yalnız öyrənmə qabiliyyətinə deyil, həm də psixoloji vəziyyətə və sosial uyğunlaşmaya təsir edir.

Mütəxəssis qeyd edir ki, orta IQ göstəricisi təxminən 100-dür və standart kənarlaşma 15 bal təşkil edir. Adətən həkim və ya hüquqşünas kimi peşələrdə çalışan insanlar təxminən 120 IQ səviyyəsinə malik olur və bu da məlumatı asan mənimsəməyə imkan verir.

Lakin daha yüksək IQ-ya sahib insanlarda vəziyyət fərqli ola bilər. Onlar gündəlik həyatda kifayət qədər intellektual stimul tapmadıqları üçün tez-tez darıxma, maraq itkisi və motivasiya azalması yaşayırlar.

Şilzin sözlərinə görə, bu cür insanlar bəzən depressiv hallar, zərərli vərdişlərə meyl və münasibətlərdə problemlər ilə üzləşə bilər. Nəticədə onlar özlərini ətraf mühitdən uzaq və anlaşılmamış hiss edirlər.

Psixoterapevt İmi Lo isə qeyd edir ki, yüksək IQ-lu insanlar daha çox dərin emosional və intellektual əlaqə axtarırlar. Onlar tez başa düşürlər ki, düşüncə sürəti və həssaslıqları digərlərini uzaqlaşdıra bilər. Bu səbəbdən onları anlayacaq insan tapmaq onlar üçün xüsusilə vacib olur.

Belə bir insan uyğun tərəfdaş tapdıqda, bəzən bu münasibətdən həddindən artıq asılı olur. Bu isə yalnızlıq qorxusu və intellektual uyğunluğun itirilməsi qorxusu səbəbilə sağlam olmayan münasibətlərin davam etməsinə gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislər vurğulayır ki, uyğun səviyyədə intellektual stimul təmin edən fəaliyyətlər uzunmüddətli fayda verir. Əks halda stimul çatışmazlığı insanı riskli qərarlar verməyə və ya uyğun olmayan həyat seçimləri etməyə sövq edə bilər.

Sonda qeyd olunur ki, terapiya və digər dəstək vasitələri ilə insan özünü məhdudlaşdıran amilləri aşaraq həqiqətən inkişaf edə bilər.