Doğum faktorları zəkanın inkişafına təsir edirmiş
saida
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu insanın həyat boyu idrak inkişafına və təhsil uğurlarına təsir edən iki əsas doğum faktorunu müəyyən edib. Bu barədə Newsweek yazır.
Söhbət vaxtından əvvəl doğuşdan (37-ci həftədən əvvəl) və aşağı çəki ilə dünyaya gəlməkdən gedir. Araşdırma nəticələrinə görə, bu faktorlar daha aşağı intellekt göstəriciləri və öyrənmə çətinlikləri ilə əlaqələndirilir.
Tədqiqat Oksford Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb. Onlar onlarla sistemli icmalı və yüzlərlə elmi işi analiz edərək, bu amillərin məktəb nailiyyətlərinə və əlavə təhsil dəstəyinə ehtiyaca necə təsir etdiyini araşdırıblar.
Nəticələr göstərib ki, vaxtından əvvəl və ya aşağı çəki ilə doğulan şəxslərin orta hesabla IQ göstəriciləri bir qədər aşağı olur – fərq təxminən 10 bal təşkil edə bilər. Onlar daha çox oxu, riyaziyyat və yazı bacarıqlarında çətinliklərlə üzləşirlər.
Bu fərqlər xüsusilə uşaqlıq dövründə daha qabarıq olur. Yeniyetməlikdə fərq qismən azalsa da, bəzi hallarda yetkinlik yaşına qədər davam edə bilər.
Alimlər qeyd edir ki, müasir tibb vaxtından əvvəl doğulan uşaqların sağ qalma göstəricilərini artırıb, lakin uzunmüddətli inkişaf məsələsi hələ də aktualdır. ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin məlumatına görə, bu uşaqlarda sağlamlıq və inkişaf problemləri riski daha yüksək ola bilər.
Bununla belə, tədqiqat müəllifləri vurğulayır ki, bu faktorlar insanın gələcəyini müəyyən etmir. Erkən diaqnoz, keyfiyyətli tibbi yardım və təhsil dəstəyi nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.
Alimlər risk qrupuna daxil olan uşaqlara daha çox diqqət ayrılmasını tövsiyə edirlər.
