Diabet riskini azaltmaq üçün ideal yuxu müddəti açıqlandı
saida
İnsulinə qarşı müqavimət riskini azaltmaq üçün optimal yuxu müddəti sutkada təxminən 7 saat 18 dəqiqə hesab olunur.
Bu nəticəyə Hong Kong Universitetinin tədqiqatçıları gəliblər. Araşdırmanın nəticələri BMJ Open Diabetes Research & Care jurnalında dərc olunub.
Alimlər ABŞ-da Milli Sağlamlıq və Qidalanma Sorğusunun (NHANES) 2009–2023-cü illərə aid məlumatlarından istifadə ediblər. Təhlilə yaşı 20–80 arasında olan 23 475 nəfər daxil edilib. Yuxu müddəti eGDR göstəricisi ilə müqayisə olunub. Bu göstərici insulinə həssaslığın hesablanmış indikatorudur. Göstərici nə qədər aşağı olarsa, insulinrezistentlik riski bir o qədər yüksək sayılır.
İnsulinrezistentlik 2-ci tip şəkərli diabetin əsas xəbərdaredici mərhələlərindən biri hesab olunur. Bununla belə, bu vəziyyətin mövcudluğu xəstəliyin mütləq inkişaf edəcəyi anlamına gəlmir. Həyat tərzi vaxtında dəyişdirilərsə, vəziyyət uzun müddət irəliləmədən qala bilər.
Təhlil göstərib ki, yuxu ilə metabolik sağlamlıq arasında U formalı əlaqə mövcuddur. Ən yaxşı eGDR göstəriciləri orta hesabla 7 saat 18 dəqiqə yatan insanlarda müşahidə olunub. Yuxu çatışmazlığı olan insanlarda yuxu müddətinin artırılması qlükoza mübadiləsinin yaxşılaşması ilə əlaqələndirilib. Lakin bu müddət aşdıqda əlavə yuxu əksinə olaraq metabolik pozuntular riskinin artması ilə əlaqələndirilib. Bu xüsusilə qadınlarda və 40–59 yaş arası insanlarda daha çox müşahidə edilib.
Tədqiqatçılar həftəsonu “yuxu kompensasiyası”nın təsirini də araşdırıblar. Həftəiçi az yatan insanlarda həftəsonu 1–2 saat əlavə yuxu daha yaxşı metabolik göstəricilərlə əlaqələndirilib. Lakin artıq kifayət qədər və ya optimaldan çox yatan insanlarda 2 saatdan çox əlavə yuxu qlükoza mübadiləsinin pisləşməsi ilə əlaqələndirilib.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, nəticələr müşahidə məlumatlarına əsaslanır və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Bununla belə, nəticələr metabolik pozuntuların qarşısının alınması üçün balanslı yuxu rejiminin vacibliyini göstərir.
