Diabetin "gizli qalası dağıldı": Piy toxumasında Şok Kəşf
saida
Pittsburgh Universitetinin Tibb Fakültəsinin tədqiqatçıları insulinə qarşı davamlılıq və 2-ci tip diabetlə mübarizədə gözlənilməz mexanizm aşkar ediblər. Araşdırma Nature Communications jurnalında dərc olunub.
Məlum olub ki, əsas rolu piy toxumasında yerləşən xüsusi “faydalı” immun hüceyrə populyasiyası oynayır.
İnsulinorezistentlik — yəni hüceyrələrin insulinə zəif cavab verməsi — 2-ci tip diabetin əsas sələfi hesab olunur. Uzun müddətdir məlum idi ki, daxili orqanları əhatə edən visseral piy xroniki iltihab yaradır və bu proses diabetə aparır. Lakin yeni nəticələr göstərir ki, piy toxumasında iltihabı əksinə, söndürə bilən immun hüceyrələr də mövcuddur.
“Əhalinin üçdə biri artıq çəki və ya piylənmədən əziyyət çəkir. Yaxın illərdə məhz piylənmə diabet daxil olmaqla xroniki xəstəliklərin əsas sürücüsünə çevriləcək”, – deyə tədqiqatın rəhbəri, kardiologiya professoru Partha Dutta bildirib.
“Kəşfimiz insulinorezistentliyi geri çevirmək və 2-ci tip diabeti müalicə etmək üçün açar rolunu oynaya bilər”.
Söhbət rezident makrofaqlar adlanan immun hüceyrələrdən gedir. Bu hüceyrələr toxumada daimi yaşayır, ölmüş hüceyrələri təmizləyir, toxumanın sağlamlığını qoruyur və həddindən artıq iltihabı yatırır. Onlar iltihabi makrofaqlardan fərqli olaraq qoruyucu funksiya daşıyır.
Bu hüceyrələrin sağ qalması SerpinB2 zülalından asılıdır. Visseral piy artdıqca iltihab güclənir, SerpinB2 səviyyəsi kəskin azalır, nəticədə rezident makrofaqlar məhv olur. Bu isə iltihabın artmasına, piy toxumasının böyüməsinə və insulin həssaslığının azalmasına gətirib çıxarır — beləliklə, diabet formalaşır.
Piylənmə və insulinorezistentlik olan siçanlar üzərində aparılan doklinik təcrübələrdə alimlər antioksidant əlavələrdən istifadə ediblər. Nəticədə rezident makrofaqların səviyyəsi artıb və insulinə həssaslıq yaxşılaşıb.
Hazırda tədqiqat qrupu insanlarda SerpinB2 səviyyəsini artıracaq kiçik molekul üzərində işləyir. Gözləntilərə görə, belə preparat “faydalı” immun hüceyrələri qoruyacaq, iltihabı azaldacaq və diabetin irəliləməsinin qarşısını alacaq.
