100 yaşa aparan yol mətbəxdən keçir: Nə yeməli, nədən uzaq durmalı? - FOTO
Sağlam və uzun ömür sürməyin sirlərindən biri düzgün qidalanmadır. Alimlərin araşdırdığı “uzunömürlülük pəhrizi” yaşla əlaqəli xəstəliklərin riskini azaltmağa və sağlam qocalmağa kömək edə bilər.
Cənubi Kaliforniya Universitetinin Uzunömürlülük İnstitutunun direktoru, biokimyaçı Valter Longo tərəfindən irəli sürülən bu qidalanma modeli əsasən bitki mənşəli məhsullara üstünlük verir.
Dietoloq Funda Özkanın sözlərinə görə, uzunömürlülük pəhrizinin əsasını tərəvəzlər, meyvələr, göyərtilər, paxlalılar, çərəzlər, zeytun yağı və civə miqdarı az olan dəniz məhsulları təşkil edir.
Bu qidalanma modelində qırmızı ətin, süd məhsullarının, əlavə şəkərin və doymuş yağlarla zəngin qidaların həddindən artıq istehlakının məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.
Uzunömürlülük pəhrizi Aralıq dənizi qidalanma modelinə bənzəyir. Hər iki yanaşmada zeytun yağına, tərəvəzlərə və təbii məhsullara üstünlük verilir. Aralıq dənizi pəhrizinin ürək-damar sağlamlığına və bəzi xroniki xəstəliklərin riskinin azalmasına müsbət təsiri elmi tədqiqatlarla dəstəklənir.
Bu pəhrizin digər xüsusiyyəti qidalanmanın 12 saatlıq zaman aralığında həyata keçirilməsidir. Yatmazdan üç-dörd saat əvvəl yeməyi dayandırmaq tövsiyə olunur. Bəzi araşdırmalar vaxt məhdudiyyətli qidalanmanın qan şəkərinin tənzimlənməsinə və insulin həssaslığına müsbət təsir göstərə biləcəyini göstərir. Lakin bunun insan ömrünü uzatdığı hələ sübut edilməyib.
Mütəxəssislər ağ çörək, ağ düyü və digər rafinə edilmiş taxıl məhsulları əvəzinə tam taxıllara üstünlük verməyi, müxtəlif rəngli meyvə və tərəvəzlər istehlak etməyi məsləhət görürlər.
Pəhrizdə zülal qəbulunun müəyyən qədər məhdudlaşdırılması da nəzərdə tutulur. Bununla belə, zülal ehtiyacı yaşa, sağlamlıq vəziyyətinə və fiziki aktivliyə görə dəyişir. Xüsusilə yaşlı insanlarda zülalın həddindən artıq azaldılması əzələ itkisi riskini artıra bilər.
Uzunömürlülük pəhrizi yalnız qidalanma ilə məhdudlaşmır. Müntəzəm fiziki fəaliyyət, balanslı həyat tərzi və sağlam yuxu da bu yanaşmanın mühüm hissəsidir.
Mütəxəssislər xatırladırlar ki, heç bir pəhriz uzun ömrə zəmanət vermir. Lakin sağlam qidalanma vərdişləri bir sıra xroniki xəstəliklərin yaranma riskini azaltmağa kömək edə bilər.
