Xəzər dənizi niyə sürətlə geri çəkilir? BMT ekspertləri xəbərdarlıq edir
BMT ekspertləri xəbərdarlıq edirlər ki, Xəzər dənizinin səviyyəsi ən azı növbəti 50 il ərzində azalmağa davam edə bilər.
Peyk görüntülərində Xəzərin sahil xəttindən geri çəkilməsi açıq şəkildə görünür. Dənizin çəkilməsi nəticəsində kilometrlərlə qumlu dayazlıqlar üzə çıxır, bu isə bəzi dəniz limanlarını və balıqçı kəndlərini sudan uzaqlaşdırır.
Alimlərin proqnozları nikbin deyil. Onların fikrincə, yaxın 50 il ərzində su səviyyəsinin ciddi şəkildə aşağı düşəcəyinə dair tutarlı sübutlar var. Bu proses Xəzəryanı beş ölkədə yaşayan milyonlarla insanın həyatına və rifahına birbaşa təsir göstərə bilər.
Ekspertlər əsas səbəb kimi qlobal istiləşməni göstərirlər. İqlim dəyişikliyi suyun daha intensiv buxarlanmasına səbəb olur və nəticədə Xəzərin səviyyəsi tədricən azalır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu proses yalnız iqtisadi baxımdan deyil, həm də ekoloji cəhətdən ciddi təhlükə yaradır. Xəzər dənizi bir sıra nadir və nəsli kəsilməkdə olan canlı növlərinin yaşayış məkanıdır.
Xüsusilə, planetdə qalan nərə balıqlarının təxminən 90 faizi Xəzər hövzəsində yaşayır. Dəniz səviyyəsinin azalması səbəbindən balıqlar artıq indi çay deltalarına çatmaqda çətinlik çəkirlər. Halbuki nərə balıqları çoxalmaq üçün çayların yuxarı axınına doğru hərəkət etməlidir.
Beləliklə, Xəzərin çəkilməsi təkcə sahil infrastrukturu və iqtisadi fəaliyyət üçün deyil, həm də regionun unikal ekosistemi üçün ciddi risk yaradır.