100 milyard dollarlıq “sülh kartı”? ABŞ-nin Rusiyaya təklifləri üzə çıxdı
ABŞ administrasiyasının məhdud atəşkəs müqabilində Rusiyanın Qərbdə dondurulmuş milyardlarla dollarlıq dövlət aktivlərinin bir hissəsini açmağı təklif etdiyi bildirilir.
“The New York Times”ın mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, sentyabrın sonunda ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner Rusiya tərəfinə üç iqtisadi təşviq variantı təqdim ediblər.
Birinci təklif Rusiyanın Qərbdə dondurulmuş dövlət aktivlərinin bir hissəsinin sərbəst buraxılmasını nəzərdə tutur. Nəşrin məlumatına görə, bu vəsaitlər atəşkəs şərtlərinə əməl etdikdən sonra veriləcək mükafat deyil, Moskvanı enerji infrastrukturuna və ya dənizdə hücumların dayandırılmasına razı salmaq üçün əvvəlcədən təqdim ediləcək iqtisadi stimul kimi nəzərdən keçirilib.
Məlumata görə, ABŞ tərəfi hələ 2025-ci ildə 100 milyard dollara qədər Rusiya aktivinin dondurulmadan çıxarılması ilə bağlı oxşar variantı müzakirə edib.
İkinci təklif Rusiyanın “Lukoyl” şirkətinə məxsus bəzi aktivlərin Yaxın Şərqdən olan investorlara milyardlarla dollarlıq sövdələşmə çərçivəsində satılmasıdır. Reuters də ABŞ və Rusiya nümayəndələri arasında “Lukoyl”un xarici aktivlərinin Qətər və BƏƏ investorlarının daxil ola biləcəyi konsorsiuma satılması ilə bağlı müzakirələrin aparıldığını daha əvvəl xəbər verib.
Üçüncü iqtisadi stimul isə Belarusa kalium gübrələrinin ixracını genişləndirməyə imkan verilməsi ilə bağlıdır.
“The New York Times”ın məlumatına görə, Ukrayna bu təklifləri tamamilə rədd etmir, lakin əlavə təminatlar tələb edir. Kiyev dondurulmadan çıxarılan hər bir dollar Rusiya vəsaiti müqabilində Ukraynaya da bir dollar ayrılmasını və ya Moskvanın mümkün atəşkəsi pozacağı halda əlavə hərbi yardımın təmin olunmasını istəyir.
ABŞ-nin məhdud atəşkəs, xüsusilə enerji obyektlərinə zərbələrin dayandırılması istiqamətində yeni təşəbbüslər üzərində işlədiyi digər mənbələrlə də təsdiqlənir. Sentyabrın sonunda ABŞ və Rusiya nümayəndələri enerji əməkdaşlığı və müharibənin dayandırılması imkanlarını müzakirə ediblər.
